حاصل آن‌كه صورت‌هاى عقلى از آن جهت كه « موجوداتى ذهنى » هستند ، كلىاند و همين صورت‌ها از آن جهت كه « موجوداتى خارجى » هستند ، كلى نبوده بلكه متشخص و جزيى مىباشند ، و اين دو قضيه هيچ منافاتى باهم ندارند ، چراكه جهات و حيثيت‌ها مختلف است . يك نكته عمدهء اشكال‌هايى كه بر نظريهء وجود ذهنى وارد شده ، از راه تفكيك ميان حمل اوّلى و حمل شايع صناعى كه مبتكر آن صدر المتألهين است ، حل مىشوند ، « 1 » امّا اشكال هفتم از آن راه قابل حلّ نيست ، زيرا حمل كليّت و حمل جزئيت بر صورت عقلى انسان ، هردو ، حمل شايع است ، چراكه صورت عقلى انسان به حمل شايع كلى است ، يعنى مصداق كلى است . و همين صورت عقلى ، به حمل شايع جزيى است ، يعنى مصداق جزيى است نه آن‌كه مفهومش ، همان مفهوم كلى و يا مفهوم جزيى باشد . به همين دليل حضرت علامه - ره - از راه ديگرى به اين اشكال پاسخ دادند ، و آن اين‌كه : جهت و حيثيت در اين دو قضيه متفاوت است ، و همان‌طور كه اختلاف در حمل ، تناقض را بر طرف مىكند ، اختلاف در جهت نيز تنافى را منتفى مىسازد .

--> ( 1 ) . به استثناى اشكال پنجم و ششم كه از راه تجرد صورت‌هاى ادراكى و لزوم سفسطه در صورت مادى بودنشان ، پاسخ داده شدند .